Tìm kiếm [x]

Ảnh hưởng của thuốc kháng sinh đến thai nhi như thế nào?

Đối với người khỏe mạnh bình thường, việc sử dụng các loại thuốc kháng sinh đã cần phải lưu tâm thì với phụ nữ mang thai càng phải hết sức thận trọng để không ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé. Trong bài viết dưới đây, các chuyên gia tại Phòng khám phụ khoa Đông Phương sẽ chia sẻ về những ảnh hưởng của thuốc kháng sinh đến thai nhi. Mời bạn đọc cùng tìm hiểu.

  1. Ảnh hưởng của thuốc kháng sinh đến thai nhi như thế nào?

Mỗi nhóm thuốc kháng sinh có phổ kháng khuẩn (sự nhạy cảm của thuốc kháng sinh trên vi khuẩn) khác nhau và đáp ứng điều trị với các bệnh lý khác nhau. Khi vào cơ thể, thuốc kháng sinh sẽ gây ra các tác dụng phụ với mức độ nhẹ như dị ứng da, buồn nôn, tiêu chảy… hoặc thậm chí nghiêm trọng như sốc phản vệ, nếu không cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

Thuốc kháng sinh có thể khiến thai nhi bị dị tật bẩm sinh

Việc sử dụng thuốc kháng sinh trong thời gian dài có thể gây rối loạn cân bằng tạp khuẩn đường ruột và nhiễm nấm Candida ở da, miệng, ruột… Hầu hết các thuốc kháng sinh đều vượt qua được hàng rào nhau thai và có thể gây tác hại cho thai nhi. Mức độ tác hại trên thai nhi tùy thuộc vào loại kháng sinh sử dụng, liều lượng, thời gian sử dụng và thuốc đã được sử dụng trong giai đoạn nào của thai kỳ, cụ thể:

  • Thời kì đầu của thai nhi

Việc dùng thuốc kháng sinh khi mang thai trong 3 tháng đầu, có thể gây quái thai. Đặc biệt là dùng thuốc kháng sinh trong 11 tuần đầu tiên thì khả năng ảnh hưởng của thuốc đến thai sẽ cao hơn. Bởi đây là giai đoạn bào thai định hình, hình thành nên nền tảng cơ quan và bộ phận của cơ thể. Nếu mẹ bầu dùng thuốc kháng sinh trong thời gian này sẽ cản trở sự phát triển của thai nhi. Những loại thuốc mẹ không nên uống khi mang thai gồm thuốc an thần, thuốc nội tiết tố, chống ung thư. Những loại thuốc này có thể gây ra quái thai hay dị tật bẩm sinh.

Chẳng hạn như thuốc kháng sinh Tetracylin sẽ ảnh hưởng đến hệ xương và răng. Thuốc kháng sinh thuộc họ aminosid như Streptomycin gây độc tính với cơ quan thính giác và thận của bé.

  • Thời kỳ trưởng thành và hoàn thiện của thai nhi

Từ tháng thứ tư trở đi, giai đoạn phát triển nhau thai, bào thai đã tượng hình và chỉ còn việc phát triển, tăng trưởng thì một số thuốc có thể ảnh hưởng xấu đến các cơ quan sau này của trẻ do có độc tính đối với các mô đang phát triển của bào thai.

Ví dụ thuốc kháng sinh thuộc họ aminosid như Streptomycin gây độc tính với cơ quan thính giác và thận.

  • Giai đoạn cuối thai kỳ

Từ tháng 6, thai bắt đầu tự chủ nhưng gan chưa đủ khả năng chuyển hóa thuốc, thận chưa có chức năng thải thuốc nên thuốc vẫn có thể gây độc hại cho thai.

Như vậy, thuốc kháng sinh rất có hại đến sự phát triển của bào thai, giai đoạn 3 tháng đầu có thể gây quái thai. Vì thế trong 3 tháng đầu của thai kỳ nên tránh dùng thuốc. Khi cần dùng, nên cân nhắc giữa lợi ích chữa bệnh cho mẹ và nguy cơ gây cho thai, nên chọn thuốc đã quen dùng, liều lượng thấp (trong giới hạn điều trị có hiệu quả).



>> Xem thêm: Những nguyên nhân gây tái phát bệnh phụ khoa

  1. Những nhóm thuốc kháng sinh phụ nữ mang thai cần tránh

Khi mang thai, phụ nữ cần tránh hầu như tất cả các loại thuốc kháng sinh, vì các thành phần có trong thuốc trực tiếp hay gián tiếp làm ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển của thai nhi. Nhưng hiện nay chúng ta cũng có nhiều loại thuốc có thể sử dụng được cho mẹ bầu. Nhưng để đảm bảo, khi mua thuốc các mẹ hãy lưu ý tránh những thành phần có tên trong thuốc được chúng tôi liệt kê dưới đây.

  • Nhóm tetracyclin gây hỏng men răng

Đa số mọi người thường dùng kháng sinh nhóm tetracyclin (tetracyclin, doxycylin, minocyclin…) để trị các bệnh đi ngoài do bị tả, kiết lỵ, nhiễm E.coli. Các nhiễm trùng tiêu hóa khác cũng rất nhạy cảm với kháng sinh này. Người ta thấy rằng nếu bà mẹ mang thai vào tháng thứ 7 trở đi mà dùng tetracyclin thì đứa trẻ sinh ra sẽ bị hỏng men răng, vàng xám hoặc hoen ố men răng. Đó là do tetracyclin kết hợp chặt chẽ với canxi tạo một phức hợp vô cùng bền vững.

  • Nhóm amioglycosid gây điếc vĩnh viễn

Kháng sinh nhóm aminoglycosid (gentamicin, amikacin, neomycin, streptomycin, tobramycin…) thường được sử dụng trong điều trị các bệnh nhiễm trùng tai – mũi – họng, nhiễm trùng ổ bụng, nhiễm trùng màng não. Đặc biệt, thuốc hay được lựa chọn khi có hiện tượng viêm phổi xảy ra. Thuốc còn được sử dụng để bào chế các thuốc nhỏ mắt như tobra, tobrex… Đối với phụ nữ mang thai hoặc chuẩn bị mang thai không được dùng các thuốc này. Nguyên nhân là thuốc có thể gây tổn thương thận và gây độc cho tai trong của em bé (gây điếc không hồi phục).

  • Nhóm quinolon gây hỏng sụn

Đây là nhóm kháng sinh phổ rộng với các hoạt chất chủ yếu như ciprofloxacin, offloxacin, pefloxacin… Thuốc có hiệu quả điều trị cao với các vi khuẩn trên hệ tiết niệu sinh dục. Nhưng các kháng sinh này lại có nguy cơ gây ra rối loạn sự phát triển xương khớp trẻ em. Nếu bà mẹ dùng kháng sinh quinolon trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú thì đứa trẻ hoàn toàn bị “uống” kháng sinh này một cách thụ động. Nồng độ kháng sinh trong cơ thể trẻ tăng lên. Hệ quả là xương và sụn của trẻ không phát triển được, thậm chí còn gây ra đứt gân gót. Đứa trẻ không thể kiễng chân lên được và bàn chân luôn bị gấp lại trong tư thế bàn chân chạm gót. Ngay cả khi một đứa trẻ dưới 10 tuổi uống các kháng sinh này cũng bị hậu quả tương tự, vì tác hại trên xương sụn là không thay đổi.

  • Kháng sinh chống nấm ketoconazol gây dị tật

Ketoconazol là một kháng sinh chống nấm có công hiệu mạnh với nấm da, nấm tóc và nấm móng. Các trường hợp như hắc lào, lang ben dùng ketoconazol có hiệu quả rất cao. Trên thực tế lâm sàng đã thu được bằng chứng rõ ràng là thuốc có thể gây độc cho thai nhi và gây dị tật dính ngón tay cho em bé mai sau. Do đó, tránh tối đa nguy cơ sử dụng thuốc này là hết sức cần thiết.

  • Biseptol gây thiếu máu nặng

Biseptol là kháng sinh đường ruột quan trọng và phổ rộng. Thuốc có tác dụng với trường hợp bị nhiễm khuẩn tiêu hóa và người bệnh có dấu hiệu tiêu chảy nặng, hoặc  mắc các bệnh như ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy cấp, nhiễm E.coli trong nguồn nước… Tuy nhiên, đây là thuốc cần loại bỏ trong danh mục các thuốc dùng trong thai kỳ. Vì cơ chế tác dụng của thuốc là ức chế có cạnh tranh với axit folic nhằm làm rối loạn chuyển hóa của vi khuẩn, làm cho vi khuẩn bị tiêu diệt. Nhưng một điều không may là thuốc lại kháng luôn cả axit folic của bà mẹ, đối tượng đang cần nhiều máu để nuôi con. Do đó, dùng thuốc này trong thời kỳ mang thai thì bà mẹ sẽ bị thiếu máu nặng. Hệ quả là mẹ thì thiếu máu và thai nhi thì thiếu dinh dưỡng cho phát triển.

Khuyến cáo:

Cơ thể phụ nữ mang thai có nhiều đặc điểm sinh lý thay đổi so với lúc bình thường, vì vậy, quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa của thuốc vào cơ thể cũng thay đổi. Việc thai phụ sử dụng thuốc kháng sinh phải luôn theo chỉ định của thầy thuốc (uống thuốc đúng liều lượng và đủ thời gian), chỉ ngừng thuốc khi bệnh đã khỏi hoàn toàn, tránh tuyệt đối việc sử dụng tùy tiện và lạm dụng thuốc kháng sinh gây ra những chủng vi khuẩn lờn thuốc.

Mong rằng với những chia sẻ trên đây của các chuyên gia tại Phòng khám đa khoa Đông Phương cơ sở điều trị bệnh phụ khoa tại Hà Đông đã giúp bạn đọc giải đáp được băn khoăn: Ảnh hưởng của thuốc kháng sinh đến thai nhi như thế nào? Nếu còn bất cứ thắc mắc nào cần tư vấn, giải đáp chị em có thể để lại câu hỏi tại [KHUNG CHAT], đội ngũ y bác sĩ của Đông Phương sẽ trả lời câu hỏi của bạn trong trời gian sớm nhất. Ngoài ra, bạn cũng có thể liên hệ qua đường dây nóng 0988 111 497 hoặc đến trực tiếp Phòng Khám Phụ Khoa Đông Phương địa chỉ 497 Quang Trung, Hà Đông, Hà Nội để được tư vấn hoàn toàn miễn phí.

Đông Phương chúc bạn sức khỏe và hạnh phúc!



BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC
DMCA.com Protection Status